Awdur Preswyl Cymru – Cwrdd â’r Awdur, Rhiannon Boyle

Hydref 2, 2019

Pam ydych chi’n ysgrifennu?

Pan oeddwn yn ferch fach roeddwn yn ysgrifennu barddoniaeth a phob math o straeon ffantasi drwy’r amser. Cefais blentyndod anodd, ac felly roeddwn wrth fy modd â’r teimlad hwnnw o ddianc a chael fy nghludo i le arall. Rwy’n cofio adrodd straeon yr oeddwn wedi’u creu i’m ffrindiau ar yr iard chwarae  – roeddwn i mor dda am wneud roedden nhw’n fy nghredu’n llwyr yn aml. Roeddwn yn meddwl bod hynny’n hynod ddifyr. Felly, mae’n debyg fy mod yn ysgrifennu gan fy mod wedi bod yn dda am greu straeon erioed. 

Beth oedd eich llwyddiant cyntaf o ran ysgrifennu?

Yn 2011 pan oeddwn i’n athrawes ddrama, gofynnodd y cynhyrchwyr teledu Fiction Factory i mi fod yn rhan o’u tîm storïo fel ‘arbenigwr panel’. Roedden nhw’n creu cyfres ddrama newydd ar gyfer S4C wedi’i gosod mewn ysgol. Ychydig flynyddoedd yn ddiweddarach, pan benderfynais i roi’r gorau i fy swydd addysgu a dod yn awdur, fe wnaethon nhw gynnig gwaith i mi yn ysgrifennu pennod. Roedd yn anodd credu mewn gwirionedd. Fe wnes i roi’r gorau i addysgu ym mis Rhagfyr ac erbyn mis Ionawr roeddwn i’n gweithio fel sgriptiwr teledu. 

Sut y gwnaethoch chi ddod i wybod am Awdur Preswyl Cymru a beth wnaeth i chi fod eisiau gwneud cais?

Rwyf bob amser yn cadw llygad ar unrhyw gyfleoedd ar wefan BBC Writers Room a phan wnaeth y gystadleuaeth hon ymddangos, roeddwn i’n teimlo bod rhaid i mi wneud cais. Rwy’n awdur sydd am ysgrifennu ar draws pob platfform – radio, teledu a theatr ac felly roedd y cyfle hwn yn berffaith i mi. 

Sut wnaethoch chi ddod o hyd i’r syniad am eich sgript fuddugol ‘Impacted’ a’r cymeriadau yn y stori?

Ychydig flynyddoedd yn ôl, cafwyd llawer o ddigwyddiadau yn y newyddion lle yr oedd athrawon yn cael eu cyhuddo o droseddau yn erbyn plant. Ar y pryd roedd gen i ddwy ferch ifanc fy hun – y ddwy o dan ddwy flwydd oed – ac roedd un ohonynt nad oedd hi’n cysgu llawer. Roeddwn yn cael amser caled. Rwy’ wedi bod yn rhywun sy’n pryderu cryn dipyn erioed, ond roeddwn i’n teimlo’n fwyfwy pryderus ac yn argyhoeddedig bod rhywbeth drwg yn mynd i ddigwydd i’m babis. Roeddwn i’n paranoid am eu diogelwch ac yn dychmygu bod peodoffiliaid yn llechu ymhobman. Mae’n teimlo’n rhyfedd wrth edrych yn ôl oherwydd gallaf weld yn awr pa mor afresymol oedd y meddyliau hynny, ond ar y pryd cefais fy llethu gan fod yn fam, roeddwn wedi blino’n llwyr ac roeddwn yn teimlo’n fregus iawn. Felly mae’n deg dweud bod Alys yn rhannol seiliedig arna i. Fe wnes i chwyddo’r holl deimladau hynny a mynd â hi i ddyfnderoedd gwaethaf posibl paranoia, anobaith a gorbryder ar gyfer y stori. 

Sut beth oedd y profiad o ysgrifennu ar gyfer cyfrwng sain, a oes unrhyw beth unigryw ac arbennig amdano i chi?

Hyfforddais fel actor yn yng Ngholeg Brenhinol Cymru ac roeddwn wastad yn hoff o’n gwersi radio. Mae’r ffaith nad ydych byth wedi’ch cyfyngu i amser neu le yn fy nghyffroi. Dwi hefyd yn meddwl bod y ffaith bod y darn hwn yn fonolog – un fenyw yn dweud ei stori – yn hynod o bwerus fel drama sain. Wedi dweud hyn, mae llawer o gymeriadau eraill yn y stori, ac felly mae posibilrwydd o gael cast o actorion i chwarae’r gwahanol rannau. Gallai hyn wir liwio’r stori a rhoi ymdeimlad o realaeth iddi na fyddai efallai wedi’i chyflawni ar y llwyfan. 

Pa mor bwysig yw hi, yn eich barn chi, i adrodd straeon Cymreig dilys?

Dwi’n meddwl ei bod hi’n bwysig clywed straeon pawb. Does neb eisiau mynd i’r theatr dro ar ôl tro i glywed pobl groenwyn, dosbarth canol yn siarad am eu problemau. Wrth gwrs bod lle i’r dramâu hynny. Ond mae angen ystod amrywiol o straeon arnom, neu fel arall ni fyddwn byth yn dysgu unrhyw beth am ein gilydd. I mi, byddwn wrth fy modd yn adrodd stori am fy nhref enedigol Caergybi oherwydd nid yw wedi cael ei wneud mewn gwirionedd o’r blaen, felly gwyliwch y gofod hwn. 

Beth mae’n ei olygu i chi i fod yn Awdur Preswyl Cymru a beth yr ydych yn edrych ymlaen ato?

Mae’n golygu cymaint i gael fy newis fel yr enillydd. Mae wedi rhoi hwb i’m hyder i oherwydd dydw i ddim erioed wedi bod yn siwr a ydw i’n dda am ysgrifennu. Rwyf wedi bod yn ysgrifennu ers ychydig flynyddoedd bellach, ac mae’n aml yn anodd i ddal ati a gweld y golau hwnnw ym mhen draw’r twnnel ond mae’r cyfle hwn yn mynd i gynnig cefnogaeth, arweiniad a mentoriaeth amhrisiadwy. Dwi’n methu aros i ddechrau gweithio gyda Mathew Hall fel fy mentor. Yr wyf hefyd yn llawn cyffro ynghylch cael un o’r tocynnau hynny gan y BBC y gallaf wisgo ar linyn o amgylch fy ngwddf. Fel arfer, dim ond fi a’m corfilgi Blue sydd yno wrth i mi deipio yn fy nghegin, sy’n gallu bod ychydig yn unig, felly rwy’n edrych ymlaen at fynd allan a chwrdd â llawer o bobl newydd ac ysbrydoledig. 

A oes gennych unrhyw hoff awduron?

Sally Rooney. Dolly Alderton. Phoebe Waller-Bridge. Duncan Macmillan. Jack Thorne. Tim Price. Alan Harris. 

Beth yw’r pethau gorau rydych chi wedi’u clywed neu eu gweld eleni ac y byddech chi’n eu hargymell i bobl eraill?

O ran theatr roeddwn wrth fy modd â sioe Dirty Protest yng Nghaeredin, How to be Brave. Ar y teledu rwy’ wedi mwynhau Game Face, This Way Up, Fleabag, Killing Eve, Keeping Faith a Chernobyl yn fawr iawn. Fy hoff ffilm eleni mae’n rhaid yw Safety Not Guaranteed, sydd ar Netflix. 

Beth arall sydd gennych chi ar y gweill?

Rwy’ yn y broses o lunio cynnig ar gyfer sioe Dirty Protest yng Nghaeredin yn 2020, sy’n ddrama am werthwr ifanc sy’n gwerthu eirch bioddiraddadwy. Comedi tywyll yw hi sy’n archwilio ewthanasia. Mae’r prif gymeriad yn wynebu rhai cwestiynau anodd am ansawdd bywyd ei thad sydd mewn cartref ar ôl bod yn y gwely ers bron i ugain mlynedd gydag MS. Mae hefyd yn hunangofiannol, felly efallai mai dyna yw fy mhwynt gwerthu unigryw?

Blogiau

  • Mawrth 27, 2020
    Helo chwilfrydig… Gan ein Cyfarwyddwr Artistig newydd
  • Mawrth 17, 2020
    Hail Cremation! – Canslo
  • Ionawr 29, 2020
    Price, Seren y Cyfryngau?
  • Rhagfyr 13, 2019
    The Agency: 2019/2020
  • Rhagfyr 9, 2019
    Awdur Preswyl nesaf Cymru 2020
  • Rhagfyr 5, 2019
    BOD YN GYFARWYDDWR SY’N DOD I’R AMLWG AR ON BEAR RIDGE
  • Medi 9, 2019
    Blog Cynhyrchydd sy’n dod i’r amlwg – Alice Rush
  • Awst 22, 2019
    Blog Cyfarwyddwr sy’n dod i’r amlwg – Lisa Diveney
  • Mehefin 24, 2019
    Dewch i gymryd rhan yn ein arolwg cynulleidfa
  • Mehefin 7, 2019
    Mae fy angerdd fel cyfarwyddwr wedi ei wreiddio yn y gwaith a wnaf gydag awduron ac actorion.
Sioeau Cyfredol Arrow icon Buddsoddi ynom Ni Arrow icon
Font Resize
Contrast