"Rwyf wedi bod yn byw gyda breuddwydion ers 3 wythnos bellach." Emily Laurens - National Theatre Wales

“Rwyf wedi bod yn byw gyda breuddwydion ers 3 wythnos bellach.” Emily Laurens

Mai 29, 2020

Rwyf wedi bod yn byw gyda breuddwydion ers 3 wythnos bellach. Breuddwydion pobl eraill. Rwy’n breuddwydio am freuddwydion. Mae hunllefau pobl eraill wedi rhoi hunllefau i mi. Yng Nghymru, mae mis Mai yn amser lle mae’r llen rhwng bydoedd yn denau, Calan Mai, Noswyl Gŵyl Fai yw ysbryd y nos, yn debyg i’w hafal gwrthwynebol hydrefol, Calan Gaeaf. A thra bod y llen yn denau, rwyf wedi bod yn mynd a dod i mewn ac allan o freuddwydion pobl eraill.

Pan gyflwynais fy syniad i Theatr Genedlaethol Cymru ar ddechrau’r cyfnod clo, roeddwn yn meddwl bod y syniad yn hwyliog ac yn od. Ond po fwyaf rwyf yn suddo i mewn iddo, y mwyaf pwysig a dwfn y mae’n teimlo. Soniodd Lorne Campbell (Cyfarwyddwr artistig newydd TGC) amdano’n gweithredu fel antena a ddelir i fyny i statig ein hymwybod torfol, i fesur rhywbeth dyfnach na hwyliau neu agwedd. Fel sy’n digwydd yn aml fel artist, roedd gen i syniad nad oeddwn yn ei ddeall yn llawn eto. Ond roedd pobl eraill i’w gweld yn hoffi’r syniad ac fe’i comisiynwyd fel rhan o gyfres Rhwydwaith TGC.

Mae’r teitl yn dod o ddyfyniad ychydig yn anghywir o gân o’r 1930au, roeddwn i am iddo gael ymdeimlad telynegol. Mae cerddoriaeth a sain yn bwysig oherwydd ei fod yn ffordd gwbl weledol yn unig o adrodd stori. Yr iaith a rennir gan gelf a breuddwydion. Yn lwcus, rwyf yn treulio’r cyfnod clo gyda fy ffrind annwyl, Henry Sears, sy’n digwydd bod yn aml-offerynnwr gwych. Wrth i freuddwydion dechrau dod i’r fei ar-lein, dechreuodd fy stiwdio – sydd fel arfer yn ofod aml-ddefnydd – drawsnewid. Yng nghanol yr hen sied gwehyddu o’r 19eg ganrif, adeiladais bwth theatr bypedau bach gydag arch prosceniwm aur a llenni felfed coch. Mae goleuadau, meicroffonau, amrywiaeth o offer technegol dirgel eraill ac wrth gwrs gwe-gamera wedi eu gosod. Mae fy stiwdio wedi ei cael ei hail-lunio. Mae’n teimlo fel gofod gwbl wahanol. Rhywle i freuddwydion ffurfio eu siâp, mae fel petai chi’n cerdded i mewn i ben rhywun arall.

Mae’r breuddwydion fel ysgrythurau hynafol, rydym yn eu trin yn ôl-ofalus. Maent yn ddarnau o isymwybod pobl. Mae pethau personol: mamau’n ymddangos yn noeth, anghydfod rhwng cymdogion, cenfigen ac eiddigedd; pethau doniol fel Neil Kinnock yn fardd modernaidd, pengwiniaid i’w llogi, golwythion cig oen yn priodi â’i gilydd; a llawer o bryder – mynd ar y llwyfan heb baratoi, colli eich cof, cael eich erlid gan gymeriadau brawychus, llifogydd a hyd yn oed pryder bacio trelar am yn ôl. Ac mae yna pethau hynod o hardd, fel yma:

“tri cheffyl ag adenydd, du, yn disgleirio’n ddu gyda aroleuadau arian ar blu adenydd, yn cerdded drwy ddyfroedd bas, yn mynd yn ddyfnach, yn cerdded ac yn carlamu, yn syfrdanol. Pwrpasol, chwareus.”

Dyma ein patrwm: rydym yn dewis breuddwyd ar nos Sul a threulio ychydig ddyddiau yn siarad amdani dros paneidiau o de wrth wneud ein swyddi eraill a gofalu am ein plant ein hunain. Yna, ar ddydd Iau, rwy’n paentio trwy’r dydd. Mae’r rhan fwyaf o’r breuddwydion wedi eu gwneud o bypedau ac yn cael eu paentio ar gardfwrdd a chefnlenni wedi eu paentio. Mae wedi bod yn gamp a hanner paentio rhai breuddwydion. Ond roeddwn yn ymhyfrydu yn y ffordd yr oedd yn uno fy angerdd am gelfyddyd weledol a pherfformiad. Roeddwn yn ceisio dewis paled o liwiau ar gyfer pob breuddwyd, ac fe ddilynon ni unrhyw awgrymiadau neu gliwiau i roi gwead a manylder i’r breuddwydion. Er enghraifft, daeth y breuddwydiwr cyntaf o Gernyw felly dewisais Truro fel y dref yn y cefndir, soniodd y trydydd breuddwydiwr am ffilm Lars von Trier a daeth y cymeriadau o’r ffilm honno yn ysbrydoliaeth i’r bobl yn y freuddwyd. Ar ddydd Gwener a dydd Sadwrn rydym yn rhoi’r freuddwyd at ei gilydd gyda chymorth gwych barn allanol Nigel a Louise o Shunt a thîm technegol ffantastig o TGC. Rydym yn darlledu’n fyw am 9.30pm ar nos Sadwrn.

Mae seicolegwyr a seicdreiddwyr yn ystyried breuddwydion i fod yn bwysig. Roedd Freud yn credu bod breuddwydion yn rhoi cipolwg arbennig i’n hunain dyfnaf. Roedd Jung yn gweld breuddwydion fel ymgais gan yr isymwybod i gyfathrebu a rhan bwysig o ddatblygu personoliaeth. Mae llawer o seicolegwyr modern yn credu bod breuddwydion yn atgyfnerthu ac yn trefnu ein hatgofion fel rhyw fath o dacluso niwrolegol, yn ysgubo atgofion dibwys o’r diwrnod blaenorol a storio’r rhai pwysig yn fwy diogel. Mae’n amhosib dweud a yw breuddwydion yn rhagweld y dyfodol, yn caniatáu i ni gyfathrebu gyda’r dwyfol, neu (yn fwyaf tebygol) yn darparu gwell dealltwriaeth o ni ein hunain, ond roedd hyn yn teimlo fel yr amser perffaith i ddathlu ein breuddwydion.

Bydd y breuddwyd olaf, “Sloth” yn cael ei ddarlledu’n fyw am 9.30pm ar nos Sadwrn 30 Mai.

Blogiau

  • Mehefin 17, 2022
    Revisiting Dylan Thomas Day 2022
  • Mehefin 10, 2022
    Yen Robinson yn trafod ei gwaith fel Doula Marwolaeth
  • Mehefin 10, 2022
    Maureen Blades yn trafod ei gwaith fel trefnydd angladdau
  • Mai 25, 2022
    Gadewch i ni siarad am farwolaeth
  • Tachwedd 12, 2021
    Sgons hanner nos
  • Hydref 22, 2021
    “A blank canvas for you to play with”
  • Medi 2, 2021
    Ail-ddychmygu prosiect cymunedol yn ystod cyfnod o ynysu
  • Medi 2, 2021
    Stori helyntus Go Tell the Bees
  • Medi 2, 2021
    Mae’r Awdur a’r Cyd-Grëwr Naomi Chiffi yn dweud mwy wrthym am y sgript ar gyfer Go Tell The Bees
  • Awst 26, 2021
    Springboard: Cyflwyno Idrissa Camara
Sioeau Cyfredol Arrow icon Buddsoddi ynom Ni Arrow icon
Font Resize
Contrast