Gadael Oily Cart – Francesca Pickard

Chwefror 15, 2019

Nid wyf yn siŵr os allwch chi erioed mewn gwirionedd adael Oily Cart unwaith y buoch ynddo, ond ers gorffen ein taith o amgylch Cymru yn uned hydrotherapi Ysbyty Athrofaol Cymru, a ariannwyd gan Elusen Noah’s Ark, bûm yn meddwl am y gwersi mawr a ddysgais yn ystod y daith a sut y bydd y profiad yn effeithio ar fy natblygiad fel artist.

Yn ystod ein taith tair wythnos i ysgolion ledled y wlad roedd llawer o fersiynau llawen, bywiog, llawn syndod, atmosfferig a theimladwy o’r sioe. Roedd y staff yn eithriadol o gadarnhaol a derbyniwyd Splish Splash gyda chyffro ac awydd ym mhob un o’r ysgolion yr ymwelwyd â hwy.

Yn yr ysbyty, fodd bynnag, trodd y cynhyrchiad yn rhywbeth gwahanol iawn. Yma, yn hytrach na gweithio gyda myfyrwyr a staff, roeddem yn gweithio gyda rhieni a’u plant. Daeth teuluoedd cyfan i’r uned, rhai ohonynt yn amlwg ddim yn siŵr beth i’w ddisgwyl ond yn y pen draw yn falch eu bod wedi ddod. Bu llawer o’r rhieni yn siarad am yr anawsterau y maent yn eu cael wrth ddod o hyd i weithgareddau y gallai eu plant niwro-nodweddiadol neu abl eu cyrff eu mwynhau ochr yn ochr â’u plentyn ag anghenion ychwanegol. Rhannwyd ganddynt hefyd eu rhwystredigaeth ynghylch y diffyg darpariaeth ar gyfer eu plant yn ystod gwyliau’r ysgol. Roedd yn amlwg ein bod yn cynnig cyfle da i deuluoedd agosáu at ei gilydd gyda’r profiad ymdrochol a rennir hwn ac roedd yn rhywbeth yr oedd y teuluoedd hyn yn daer ei eisiau.

Roedd llawer o eiliadau cofiadwy; merch ifanc yn sblasio â gorfoledd yn y dŵr gyda’i brawd hŷn sydd fel arfer yn gaeth i gadair olwyn. Bachgen bach wnaeth fwynhau y sioe gyda’i fam, nad oedd erioed wedi bod mewn pwll nofio o’r blaen, heb sôn am rhan o berfformiad theatr mewn dŵr. Y ffordd y gwnaeth y cast sensitif, medrus integreiddio brodyr a chwiorydd yn gelfydd wrth iddyn wylio o ochr y pwll er mwyn iddyn hwy hefyd rannu’r profiad hudol. Rwy’n cofio Tim yn dweud yn ystod ein hymarferion yng Nghastell-nedd bod gwaith Oily Cart yn arbennig iawn pan mae teuluoedd yn cymryd rhan, ac yr oedd yn llygad ei le.

Bu staff meddygol hefyd yn cefnogi’r plant yn y dŵr a daethant i arsylwi, ac roedd yn wych gweld pa mor ymatebol ac agored oedd y Ffisiotherapyddion Pediatrig at agwedd synhwyraidd Oily Cart. Roedd yn amlwg bod ganddynt berthynas wych â’u cleifion, a gwnaethant dderbyn elfen theatrig y profiad yn llwyr hefyd. Wedyn buont yn siarad am yr hyn a ddysgwyd o gymryd rhan a sut y gellid defnyddio a chymhwyso rhai o’r dulliau a’r technegau o’r cynhyrchiad yn eu hymarfer clinigol eu hunain.

Wrth i’r gair fynd ar led am yr hyn oedd yn digwydd yn Ward Dolffin, roedd mwy a mwy o bobl o’r ysbyty a’r Bwrdd Iechyd am ddod i weld drostynt eu hunain beth oedd mor arbennig am y sioe. Roedd yn benderfyniad dewr gan yr ysbyty i gynnal cwmni theatr yn ei uned hydrotherapi pediatrig, ond roedd yn braf gwybod bod eu dewrder wedi talu ar ei ganfed a bod Splish Splash yn creu gwefr bositif ymhlith y rheolwyr yn ogystal â mewn cylchoedd clinigol.

Roeddwn yn cadw clywed bod angen mwy o waith o’r math hwn ond daeth eglurder ynghylch yr hyn yr oedd hynny’n ei olygu mewn sgwrs gyda Kully, pan ofynnodd i mi beth am y darn hwn yn fy marn i oedd yn cael y fath effaith. Ie, yr elfennau synhwyraidd, y gerddoriaeth, y dawnsio, y cymeriadau, y gwisgoedd, y set, y goleuadau, yr oedd pob un ohonynt yn newid y gofod corfforol a oedd fel arfer yn glinigol, a darparu adloniant wedi’i deilwra, oedd yn canolbwyntio ar y gynulleidfa, ond ar eu pennau’u hunain ni fyddai’r un o’r pethau hynny wedi cael effaith mor sylweddol. Yn y bôn yr hyn yr oedd pobl yn ymateb iddo oedd effaith cludo theatr, y trosi o’r real i’r dychmygol. Y cysylltiad agos rhwng y perfformwyr a’r gynulleidfa oedd yn caniatáu iddyn nhw rannu’r daith gyda’i gilydd ac, yn yr achos hwn, gyda theulu a ffrindiau, sydd yn amlwg yn cael y cyfle hwnnw yn anaml iawn. Dyma’r hyn y byddaf bellach yn ceisio ei gynnwys yn fy ymarfer fy hun; edrych ar yr hyn y gall theatr ei wneud ar gyfer cynulleidfaoedd arbennig a’u teuluoedd, archwilio sut y gall helpu ymarferwyr meddygol arfer dull mwy cyfannol at lesiant, ochr yn ochr â gofal clinigol, ac ystyried posibiliadau deinamig y berthynas rhwng theatr a therapi.

Blogiau

  • Chwefror 16, 2019
    Castio STORM.3
  • Chwefror 11, 2019
    The Agency – Cylch 2 – Gavin Porter
  • Rhagfyr 5, 2018
    The Agency – Y Diweddaraf – Gavin Porter
  • Tachwedd 14, 2018
    Year One in Pembrokeshire – Robbie Price
  • Tachwedd 14, 2018
    Year One in Wrexham – Lizzie Glazier
  • Tachwedd 12, 2018
    Neges gan gadeirydd bwrdd National Theatre Wales, Clive Jones
  • Tachwedd 9, 2018
    TEAM ledled Cymru a Cip olwg yn ôl dros Gwyl NHS70
  • Hydref 19, 2018
    Ychydig o feddyliau a myfyrdodau
  • Mehefin 25, 2018
    Dewch am sgwrs!
  • Mehefin 5, 2018
    A View from Rehearsals
Font Resize
Contrast