Mae fy mhrofiad gyda National Theatre Wales wedi bod yn ysbrydoledig. - National Theatre Wales

Mae fy mhrofiad gyda National Theatre Wales wedi bod yn ysbrydoledig.

Gorffennaf 30, 2020

Mae fy mhrofiad gyda National Theatre Wales wedi bod yn ysbrydoledig. Mae’r holl gynyrchiadau rwyf wedi bod yn rhan ohonynt a’r holl sioeau rwyf wedi eu gweld wedi fy ngwneud yn awyddus i fod yn artist Cymreig gwell. Yn enwedig ar adeg pan oeddwn yn teimlo fy mod yn cael fy eithrio o ddiwydiant celf Cymru. Agorodd rhaglenni NTW fy llygaid a’m gwahodd i mewn i fyd newydd o bosibiliadau.

Cefais fy nghyflwyno i NTW a’r ffordd unigryw yr oeddent yn gwneud theatr am y tro cyntaf pan ddaethant i mewn i’m cymuned yn chwilio am bobl leol i gymryd rhan yn eu cynhyrchiad, Soul Exchange. Roeddwn yn falch o gymryd rhan, gan ddylunio’r poster a’r taflenni ar gyfer y sioe. Gweld Kully Thiarai yn cyfarwyddo cynhyrchiad mor fawr, mentrus a hardd, a oedd mor uchelgeisiol. Creodd hyn argraff arnaf, gan fy anfon ar daith a’m hysbrydoli i ysgrifennu’r animeiddiad Butetown Rats.

Pan gododd y cyfle i mi wneud cais am Artist y Flwyddyn, roeddwn yn gallu ail-ddychmygu The Rats fel perfformiad, yn cael ei pherfformio gyntaf fel rhan o’m gwaith fel Artist Preswyl i NTW. Roeddwn i wedyn yn llwyddiannus wrth wneud cais am wobr WalesLab a roddodd gyfle i mi weithio mewn cyfnod ymchwil a datblygiad byr, dwys i ddatblygu’r syniad ymhellach. Cynhaliwyd yr ymchwil a’r datblygiad yng Nghanolfan Mileniwm Cymru. Ar noson Calan Gaeaf, 2015, cefais wahoddiad i gyflwyno’r darn hwn hefyd fel rhan o arddangosfa goffa Tactile Bosch Kim Fielding.

Mae hyn wedi arwain at ddatblygiad graddol yn fy ngwaith ysgrifennu a fy natblygiad fel cyfarwyddwr. Doeddwn i ddim wedi ystyried gweithio yn y theatr tan fy nghyfnod yn NTW ond nawr rwy’n sylweddoli fy mod i’n gallu meddwl amdanaf fy hun fel Awdur a Chyfarwyddwr ac nid dim ond fel Artist Graffiti ac Animeiddiwr.

RATS oedd y darn cyntaf yr oeddwn wedi ei ysgrifennu a’i gyfarwyddo sydd o hyd sylweddol. Yn 2017 fe wnes i ysgrifennu, dylunio a chyfarwyddo fy nrama yn fy arddull fy hun, ”R.A.T.S. rose against the system”. Ar y prosiect hwn, fe wnes i drefnu fy holl bropiau, gwisgoedd, mygydau, arwyddion a cherfluniau fy hun, a chreu animeiddiadau hefyd. Cynhaliwyd hwn yng ngwagle’r to yng Nghanolfan Mileniwm Cymru ac roedd yn llwyddiannus iawn.

Mae fy ngyrfa wedi cael cefnogaeth gref gan NTW, gyda hwy’n fy meithrin i fod yr artist yr ydw i heddiw. Gan weithio fel cynorthwyydd dylunio ar y cynyrchiadau Praxis Makes Perfect, Silly Kings and Mother Courage, des i’n Gyfarwyddwr sy’n dod i’r amlwg i NTW yn 2018 ac yn rhan o banel TEAM yn 2019.

Rwyf wedi bod yn gweithio gyda Mike Pearson a Mike Brookes am y flwyddyn ddiwethaf, fel Cyfarwyddwr sy’n dod i’r amlwg ar Storm 1, 2 a 3. Roedd Storm 1, Nothing Remains the Same, yn berfformiad dwy noson a gynhaliwyd ym Mhafiliwn Bont, Pontrhydfendigaid, Ceredigion y tu allan i Aberystwyth.

Fy rôl i oedd cysgodi’r ddau Mike wrth iddynt gyfarwyddo, er mwyn i mi allu arsylwi ar eu proses. Nid yw hyn yn debyg i unrhyw theatr draddodiadol yr wyf wedi’i gweld na chlywed amdani erioed. Mae wedi gadael argraff bendant arnaf gyda phosibiliadau diddiwedd o sut y gallaf wneud fy theatr.

Roedd Storm 2, Wild Scenes at Cardiff, yn archwiliad o’r adroddiadau terfysgoedd o 1919. Gydag ymchwil ysgolheigaidd helaeth mae Mike wedi llunio trawsgrifiad cam wrth gam o’r terfysgoedd. Ymchwiliwyd i’r wybodaeth hon gan Mike Pearson am dros flwyddyn yn edrych ar gofnodion yr heddlu a’r papurau newydd lleol.

Storm 3. Cyfres o ymsonau myfyriol personol ar gyfer wyth llais – yn datblygu dilyniant o syniadau ar fod, dewis ac asiantaeth wedi’u hysbrydoli gan ‘The Ethics of Ambiguity’ by Simone de Beauvoir (1947) – dan benawdau wedi’u hysbrydoli gan eiriau gwleidyddion cyfoes, awduron, cerddorion, a diffiniadau geiriaduron.

Mae’r profiad unigryw hwn wedi rhoi’r hyder i mi ddychmygu fy nghynhyrchiad fy hun o’r Storm Cycle. Mae NTW wedi rhoi cyfle i mi wireddu’r dychymyg hwnnw. Bydd y nofel graffig terfysgoedd hil Caerdydd 1919, yn dod yn fyw ar gyfer 2020, yn Cardiff 1919: Riots Redrawn.

Rwyf wedi dysgu cymaint drwy gysgodi Mike Pearson, Mike Brookes a Julia Thomas. Mae’n rhaid i mi ddiolch i NTW am eu holl gefnogaeth.

Kyle Legall

Blogiau

  • Mehefin 17, 2022
    Revisiting Dylan Thomas Day 2022
  • Mehefin 10, 2022
    Yen Robinson yn trafod ei gwaith fel Doula Marwolaeth
  • Mehefin 10, 2022
    Maureen Blades yn trafod ei gwaith fel trefnydd angladdau
  • Mai 25, 2022
    Gadewch i ni siarad am farwolaeth
  • Tachwedd 12, 2021
    Sgons hanner nos
  • Hydref 22, 2021
    “A blank canvas for you to play with”
  • Medi 2, 2021
    Ail-ddychmygu prosiect cymunedol yn ystod cyfnod o ynysu
  • Medi 2, 2021
    Stori helyntus Go Tell the Bees
  • Medi 2, 2021
    Mae’r Awdur a’r Cyd-Grëwr Naomi Chiffi yn dweud mwy wrthym am y sgript ar gyfer Go Tell The Bees
  • Awst 26, 2021
    Springboard: Cyflwyno Idrissa Camara
Sioeau Cyfredol Arrow icon Buddsoddi ynom Ni Arrow icon
Font Resize
Contrast