Perfformiad cyntaf y byd o’r sioe gerdd seicadelig Hail Cremation! wedi’i chyflwyno gan National Theatre Wales

4 Chwefror 2020

  • Perfformiad cyntaf y byd o’r sioe gerdd seicadelig Hail Cremation! wedi’i chyflwyno gan National Theatre Wales yn agor yn ystod gwanwyn 2020 yn Neuadd Goffa Trecelyn. Geiriau a cherddoriaeth gan Jon Tregenna. Cyfarwyddwyd gan Adele Thomas
  • Mae Hail Cremation! yn dathlu bywyd rhyfeddol yr ecsentrig Cymreig a’r arloeswr amlosgi Dr William Price, ac mae’n cynnwys cerddoriaeth fyw, dawns a fideo
  • Ysbrydolwyd rôl Robert Downey Jr yn y ffilm Dolittle newydd gan Dr Price
  • Mae’r cynhyrchiad yn rhedeg yn Neuadd Goffa Trecelyn, Gwent, De Cymru, rhwng 23 Mawrth a 4 Ebrill

National Theatre Wales (NTW) yn cyflwyno sioe gerdd newydd sbon Jon Tregenna Hail Cremation!  asiad seicadelig o gerddoriaeth fyw, dawns a fideo, yn dathlu bywyd rhyfeddol y gŵr Fictoraidd ecsentrig Dr William Price, a ystyrir yn arloeswr amlosgi modern ac yn Gymro angerddol. Caiff Hail Cremation! ei gyfarwyddo gan Adele Thomas  (The Knight of the Burning Pestle (Shakespeare’s Globe), Berenice (Royal Opera House/International) a bydd yn cynnwys Matthew Bulgo, Gruffudd Glyn, Lee Mengo a Seren Vickers yn y cast, gyda’r dawnswyr Iestyn Arwel, Ella Biddlecombe, Elan Elidyr  a  Kyle Flaherty. Y cerddorion yw Stephen Black (o Sweet Baboo),Tom Cottle, Aidan Thorne a Paul Jones. Bydd Hail Cremation! i’w weld yn Neuadd Goffa Trecelyn yn ne Cymru rhwng 23 Mawrth a 4 Ebrill a bydd yn agor blwyddyn 10 mlwyddiant NTW, dan arweiniad y Cyfarwyddwr Artistig newydd Lorne Campbell.

Cymro angerddol, anarchydd bwystfilaidd, llawfeddyg chwedlonol, tad amlosgi modern, ecsentrig Fictoraidd, athrylith celfydd, gweledigaethwr, twyllwr …

Wedi’i anghofio bron yn llwyr.

Mae Hail Cremation! yn daith gerddorol arbennig drwy fywyd gwyllt a rhyfeddol Dr William Price. Bydd yr asiad seicadelig hwn o gerddoriaeth fyw, dawns a fideo, yn mynd â chynulleidfaoedd ar daith afreolus, rhyfedd a gwych i fywyd Cymro cymhleth ac anghyffredin.

Roedd Price yn byw rhwng 1800-1893 yn ne Cymru ac yn cael ei ystyried yn ‘Dad Amlosgi Modern’. Roedd yn un o’r llawfeddygon ieuengaf erioed i gymhwyso o Goleg Brenhinol y Llawfeddygon. Yn ogystal â’i gyflawniadau proffesiynol, roedd yn adnabyddus am fod yn ecsentrig, o’i wisg anarferol i’w ddull o deithio mewn cart a dynnwyd gan eifr. Fel un o’r ffeminyddion cynharaf, mae’n adnabyddus am fynegi ei hunaniaeth Gymreig a’i gefnogaeth o ddiet llysieuol.  Yn fwyaf enwog, daeth yn dad i blentyn pan yn 83 gyda’i bartner 23 oed, Gwen. Digwyddodd weithred enwocaf Price pan fu farw ei fab pum mis oed o achosion naturiol. Llosgodd Price gorff y babi ar fynydd y tu allan i Lantrisant ar ddydd Sul pan oedd y capeli yn gwagio, a achosodd ddicter mawr. Cafodd ei arestio a dilynodd treial enwog. Dadleuodd yn llwyddiannus nad oedd y gyfraith yn gwahardd llosgi cyrff meirw, a pharatôdd y ffordd ar gyfer Deddf Amlosgi 1902. Cafodd Price ei daro allan o gymdeithas yn ystod y  blynyddoedd a ddilynodd oherwydd ei ymddygiad cynyddol  afreolaidd a chredir bellach ei fod yn cael trafferth gyda’i iechyd meddwl tua diwedd ei oes. Saif ei gerflun yn Llantrisant, lle bu’n byw o 1866 hyd ei farwolaeth, yn 93 oed.

Mae Dr William Price wedi bod yn y wasg yn ddiweddar diolch i’r actor o Hollywood, Robert Downey Jr.  Wrth ymddangos ar sioe Graham Norton yr wythnos diwethaf, datgelodd Robert Downey Jr sut y dewisodd roi cynnig ar acen Gymreig yn ei ffilm newydd Dolittle. Dywedodd, “Darllenais am y dyn hwn o’r enw William Price a oedd yn feddyg gwallgof, neodderwyddol yny 19eg ganrif. Seiliais fy nghymeriad arno.” Roedd Downey Jr hefyd wedi ymddangos ar bodlediad poblogaidd yn UDA gyda’r cyflwynydd Joe Rogan, a dywedodd yr actor 54 oed Americanaidd nad oedd “am wneud rhyw acen Saesneg arall”. Dywedodd “… felly edrychais ar lun ar Google o’r dyn hwn oedd yn edrych yn wyllt, yn gwisgo siwt gyda sêr arni a ffon yn ei law ac anfonais y llun at gyfarwyddwr y ffilm – a meddai, ‘Mae hynny’n edrych yn iawn i mi’. Dywedais, ‘Gwych, gadewch i ni wneud y ffilm hon.”

Dywedodd yr awdur Jon Tregenna: “Pe bai Dr Price o gwmpas heddiw, fe fyddai’n seren y cyfryngau. Byddai ei wisgoedd yn cael eu cynnwys mewn cylchgronau ffasiwn, byddai’n ymddangos mewn gwyliau cerddorol, byddai’n ymgyrchu dros Extinction Rebellion a’r GIG. Roedd yn ddyn cyferbyniol, yn credu’n angerddol mewn hawliau gweithwyr, ac eto’n yfed siampên gyda diwydianwyr. Mae’r sioe gerdd hon, sy’n gymysgedd o gerddoriaeth werin ddinesig a disco mewn tafarn, yn dathlu’r Cymro gwych hwn sydd ar y cyfan wedi’i anghofio.”

Dywedodd y cyfarwyddwr Adele Thomas: “Roedd William Price yn ddyn sy’n dal i fod, mewn cynifer o ffyrdd, ymhell o flaen y gweddill ohonom ni. Mae’r cynhyrchiad yn cael ei wneud drwy lens seicadelig Fictoraidd retro â naws y dyfodol iddo, a chredwn y byddai wedi gwerthfawrogi hynny. Rydym am gipio ei ysbryd aflonydd, chwilfrydig trwy gymysgedd o gelf fideo, gwisgoedd gwych a dawns, sy’n rhannol yn garnifal, yn rhannol yn gyngerdd ac yn rhannol yn sioe lwyfan.”

Ysgrifennwyd Hail Cremation! gan Jon Tregenna a’i gyfarwyddo gan Adele Thomas gyda Chynllunio Set a Gwisgoedd gan Rhiannon Matthews, Dylunio Goleuo gan Joe Fletcher, Cyfarwyddo Cerddoriaeth gan Richard Melkonian, Coreograffi gan Emma Woods a Dylunio Fideo gan Nic Finch.

Sioeau Cyfredol Arrow icon Buddsoddi ynom Ni Arrow icon
Font Resize
Contrast