Price, Seren y Cyfryngau?

Ionawr 29, 2020

Petai Dr William Price (1800-1893) o gwmpas heddiw byddai’n seren y cyfryngau yn ogystal â bod yn feddyg hyfedr. Byddai ei wisgoedd yn ymddangos mewn cylchgronau ffasiwn; byddai’n bresenoldeb rheolaidd mewn gwyliau cerddoriaeth; byddai’n ymgyrchu dros Extinction Rebellion a’r GIG; byddai’n rhannu llwyfan gyda rhywun o’r un enw, sef Adam Price o Blaid Cymru, a byddai ei ddewis o drafnidiaeth, cerbyd wedi’i dynnu gan eifr, yn ennyn sylw lle bynnag yr âi.

Roedd Price yn ffigur cyferbyniol. Roedd yn credu’n angerddol mewn hawliau gweithwyr, ac eto roedd yn yfed siampên gyda diwydianwyr. Honnodd ei fod yn Archdderwydd, ac eto roedd y derwyddon yn ei gasáu oherwydd ei fod yn sbloets i gyd, ond roedd hwn yn ddyn o flaen ei amser. Ni fyddai Price yn trin ysmygwyr; roedd ganddo ddeiet yn seiliedig ar blanhigion; credai mai ymarfer corff oedd y llwybr gorau i iechyd cenedl, ac yr oedd yn ymarferwr yr hyn a ddaeth i gael ei adnabod yn ddiweddarach fel ‘cariad rhydd’. Cafodd Price ei ddiystyru mewn hanes ar y cyfan, ac roedd hyn oherwydd ei ymddygiad ecsentrig yn ddiweddarach mewn bywyd gyda llawer o sylwebyddion yn ei wawdio. Aeth o fod yn gymeriad grymus i ffigwr y gwnaed hwyl am ein ben. Fodd bynnag, yr oedd yn ddiddorol iawn darllen yr wythnos diwethaf fod Robert Downey Jnr wedi sianelu Dr Price ar gyfer ei rôl fel Dr Dolittle, ar ôl chwilio am ‘the weirdest Welsh doctor’ ar Google.

Digwyddodd weithred enwocaf Price pan oedd yn 83 ar ôl i’w fab pum mis oed Iesu Grist farw o achosion naturiol. Llosgodd Price gorff y babi ar fryn, gan achosi dicter mawr. Camodd yr heddlu i mewn i atal pobl rhag ymosod ar Price. Cafodd ei arestio a dilynodd treial enwog.

Ym mis Ionawr 2018 yn fuan ar ôl i mi gael fy nghomisiynu i ysgrifennu’r sioe gerdd hon, ganed fy merch, Sylvie. Cafodd ddwy lawdriniaeth ar y galon a threuliodd bum niwrnod ar beiriant cymorth bywyd. Dywedwyd wrthym fod siawns 50/50 y byddai hi’n goroesi, felly cefais gipolwg ar y galar y mae’n rhaid bod Dr Price a’i bartner, Gwen, oedd yn llawn cymaint o gymeriad ag ef, wedi’i ddioddef. Yn ffodus, mae Sylvie yn awr yn ferch ddwyflwydd oed, ac yn hapus, yn iach ac yn eithaf swnllyd.

Yn gerddorol dywedodd rywun fod y sioe yn gymysgedd o ‘gerddoriaeth werin ddinesig’ a ‘disgo tafarn’, ac mae’n anodd dadlau â hynny. Yn weledol, mae’r sioe gerdd yn gyfuniad o sioe ffasiynau swrealaidd (cynlluniodd Price ei ddillad coegwych ei hun), y ffilm ‘Cabaret’ a GIG Flaming Lips. Mae’r tîm creadigol sy’n cael ei arwain gan y Cyfarwyddwr, Adele Thomas, yn anhygoel, ac mae gennym griw gwych o actorion, dawnswyr a cherddorion, gyda Lee Mengo yn chwarae Dr Price.

Dylai fod yn hwyl!

National Theatre Wales
Hail Cremation!

Newbridge Memo, Trecelyn
23 Mawrth – 4 Ebrill 2020

Awdur Jon Tregenna
Cyfarwyddwr Adele Thomas

 

Jon Tregenna

Creodd Jon Tregenna Raw Material: Llareggub Revisited gyda’r artist Marc Rees ar gyfer National Theatre Wales yn 2014, ac mae wedi ysgrifennu dwy ddrama arall, Buggerall  a The Prince Of Wales. I ffwrdd o’r llwyfan ysgrifennodd Jon e-lyfr y BBC, Dylan Thomas: The Road to Milk Wood; mae ganddo nifer o gredydau teledu, gan gynnwys The Bench a Belonging (BBC) a Cowbois Ac Injans (S4C); cynhyrchodd y sianel gomedi Youtube David Garland Jones, ac mae’n recordio cerddoriaeth fel The Mams. Mae Jon yn dod o Lanelli ac yn byw yn Nhalacharn erbyn hyn.

Blogiau

  • Gorffennaf 10, 2020
    Mycelium
  • Gorffennaf 8, 2020
    Carys Eleri’n rhyddhau Go Tell the Bees – Dod Nôl at fy Nghoed i godi arian ar gyfer Maint Cymru
  • Mehefin 19, 2020
    Gorymdaith Rithwir Go Tell The Bees – Cwestiynau a Holir yn Aml
  • Mehefin 10, 2020
    Weithiau rydym yn edrych i fyny ac yn ei chael yn anodd credu ein bod yn byw drwy’r foment hon …
  • Mai 29, 2020
    “Rwyf wedi bod yn byw gyda breuddwydion ers 3 wythnos bellach.” Emily Laurens
  • Mai 29, 2020
    Chwe pheth a ddysgais yn ystod fy mhreswyliad chwe mis gyda’r BBC…
  • Mai 22, 2020
    Llythyr agored i wneuthurwyr theatr a pherfformio
  • Mai 15, 2020
    “Mae gen i ddiddordeb mewn gweld sut mae’r ddrama’n eistedd yn y byd sydd ohoni”
  • Ebrill 7, 2020
    National Theatre Wales yn cyhoeddi Network
  • Mawrth 27, 2020
    Helo chwilfrydig… Gan ein Cyfarwyddwr Artistig newydd
Sioeau Cyfredol Arrow icon Buddsoddi ynom Ni Arrow icon
Font Resize
Contrast